Złoto
Autor: dr inż. Marta Pawłowska
Ekspert z zakresu chemii kosmetycznej

Bez wątpienia, złoto odcisnęło piętno na cywilizacji człowieka z chwilą, kiedy je pierwszy raz wydobyto. W kolejnych tysiącleciach metal ten stał się symbolem bogactwa, władzy i prestiżu. Metaliczne złoto jest obojętne chemicznie w ludzkim organizmie, złoto nie dodaje żadnego smaku, zapachu, ani wartości odżywczych i opuszcza ciało bez zmian.

Już starożytni wierzyli w cudowną moc uzdrawiania złota i w jego terapeutyczne właściwości, złoto jest stosowane w lecznictwie od czasów starożytnych w szczególności w Persji, Arabii, Indiach, Chinach i Egipcie. Wykorzystywano cienkie płatki złota, sproszkowane złoto, nalewkę złotą, kwasowe roztwory złota oraz sole złota nieorganiczne i organiczne.

O terapeutycznych właściwościach złota pisał Arystoteles, wg badaczy starożytnego Egiptu Kleopatra, każdej nocy sypiała w złotej maseczce na twarzy. Kosmetyków z tym metalem używała także chińska królowa dynastii Ch'ing, Pliniusz (pisarz, uczony rzymski) był przekonany, że okłady ze złota leczyły wrzody, hemoroidy i grzybicę. W Japonii dodawano złoto do pudru, co miało działać wybielająco.

Złoto ma właściwości lecznicze, co zostało udowodnione w 1890 przez niemieckiego lekarza i bakteriologa Roberta Kocha. Wykazano, że cyjanek złota hamuje rozwój bakterii gruźlicy. Przez wiele lat znalazło zastosowanie w leczeniu chorób autoimmunologicznych, stanów zapalnych stawów pochodzenia reumatoidalnego jak również wyprysku przewlekłego (egzemy).

W XX wieku do lecznictwa wprowadzono złoto koloidalne, które wykorzystuje się w leczeniu białaczek, nowotworów czy reumatoidalnym zapalaniu stawów. Wykazuje miejscowe i silne działanie przeciwrakowe. Nie wchłania się z jam surowiczych.

Koloidalne złoto jest czystym i naturalnym środkiem uzupełniającym dietę. Jest bioprzyswajalne, nietoksyczne, nie ma smaku ani zapachu.

Złoto znajduje się w organizmie ludzkim średnio w ilości około 10 mg, z czego ponad połowa zgromadzona jest w kościach. Badania potwierdzają, że obecność złota jest potrzebna do prawidłowego funkcjonowania plemników1.

Najlepszy efekt działania złota uzyskuje się, gdy jest ono w postaci nanocząstek, wtedy wzrasta ich powierzchnia aktywna i zdolność oddziaływania na mikroorganizmy. Stosunek powierzchni nanocząstek do ich masy jest wysoki, podobnie ich zdolności do wiązania. Unikatowa technologia Axonnite pozwala na otrzymanie nano cząstek w sposób fizyczny, co zapewnia całkowitą czystość chemiczną uzyskiwanego nano materiału. Średnia wielkość cząstki Axonnita Gold wynosi 2-4 nm.

Współcześnie zaleca się stosowanie preparatów ze złotem w razie chorób reumatycznych odpornych na inne leki: artretyzm, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca. A ponadto skutecznie działa przeciw: wypadaniu włosów, chorobach zakaźnych, ropniach, liszajach, chorobach alergicznych, chorobach wenerycznych, zapaleniu przydatków (jajników, jajowodów), zapaleniu narządów płciowych u mężczyzn i kobiet, przewlekłych dermatoz, nowotworów, stanów zapalnych oczu. Nano złoto jest niesamowicie skuteczne przy leczeniu rozległych oparzeń. Wyjątkowo ciekawym i ważnym zastosowaniem nanocząstek złota Axonnite jest możliwość kowalencyjnego wiązania nAu z rożnego rodzaju cząsteczkami organicznymi, proces ten łatwy do przeprowadzenia ze względu na wysokie powinowactwo złota do grupy tiolowej i aminowej. Dzięki takiemu podczepieniu się pod nanocząstkę leki, które nie mogły dotrzeć do chorej tkanki mogą zostać przetransportowane do miejsca docelowego na powierzchni nAu. Można zwiększyć specyficzność i dostarczyć lek w konkretne miejsce w organizmie, lub do nanocząstki złota przyczepić poza lekiem przeciwciało.

Ostatnie wyniki szczególnie dotyczące zastosowania koniungatów nanocząstek – przeciwciało wobec nowotworów, do których nie można dotrzeć w prosty sposób z promieniowaniem elektromagnetycznym. Metoda skupia się na dostarczeniu nanocząstki do chorej komórki i wywołaniu w niej apoptoze poprzez zablokowanie podziału. Istotną właściwością nanocząstek złota jest pochłanianie promieniowania elektromagnetycznego (światła, światła laserowego, promieniowania podczerwonego) z równoczesnym gwałtownym wzrostem temperatury skutkującym zniszczeniem struktury komórek znajdujących się w pobliżu. Udowodniono, iż z całą pewnością złoto hamuje angiogenezę nowotworową.

Złoto jako produkt zaczęło znajdować nowe zastosowanie związane z kosmetyką. Nanotechnologia zrewolucjonizowała obliczę współczesnej chemii, fizyki oraz medycyny estetycznej. Jest dynamicznie rozwijającą się dziedziną stwarzającą wiele możliwości. Skóra człowieka jest znakomitą barierą ochronną przed środowiskiem zewnętrznym. Warstwa rogowa oraz wydzielane sebum zapobiegają utracie niezbędnej dla skóry wody, a z drugiej strony stanowi barierę dla mikroorganizmów, substancji chemicznych, a także kosmetyków, które chcemy wprowadzić w głębsze warstwy skóry. Mikroskopijny format nano cząstek Axonite Gold pozwala na dotarcie do miejsc niedostępnych dla standardowych kosmetyków i stopniowe uwalnianie składników aktywnych przy jednoczesnej ochronie przed działaniem czynników środowiskowych.

Złoto bierze udział w procesach naprawczych w uszkodzonym DNA. Działa głównie na elastynę i kolagen zawarte w skórze, przyspiesza wzrost komórek w podstawnej warstwie regenerując włókna białek w skórze. Spowolnia proces wiotczenia skóry. Jako środek immunosupresyjny hamuje wytwarzanie przeciwciałmakrofagów, fagocytów. Są to tzw. komórki żerne które fagocytują czyli otaczają kolagen a następnie trawią istniejące włókna kolagenu oraz elastyny. Nano złoto stymuluje fibroblasty do produkcji kolagenu i elastyny.

Kolagen obok kwasu hialuronowego jest najważniejszym czynnikiem odpowiedzialnym za nawilżenie skóry. Białko to w procesie hydratacji zatrzymuje w swojej strukturze cząsteczki wody, skóra jest lepiej nawilżona lepiej przebiegają procesy regeneracyjne,  a procesy związane ze starzeniem się skóry są spowolnione. Poprzez redukcję stanów zapalnych sprzyja rozprzestrzenianiu się fibroblastów, co zwiększa gęstość i elastyczność skóry, a poprzez spowolnione procesy wydzielania melaniny następuje redukcja przebarwień.

W medycynie estetycznej wykorzystuje się zabieg wszczepienia pod skórę cieniutkich niteczek złota, tzw. efekt złotych nici, które ujędrniają i liftingują zwiotczałą skórę. Zabieg przeciwdziała i zmniejsza już istnieje zmarszczki. Ze względu na bogate właściwości nawilżające może być stosowany również przez młode osoby mające problem z nadmiernie wysuszoną skórą, często spowodowaną długotrwałym korzystaniem z kąpieli słonecznych. Zmniejsza uporczywe objawy u osób z łuszczycą oraz bielactwem.

Złoto i związki złota używane są od wielu lat, głównie wykorzystywana jest jego zdolność do pobudzania procesów regeneracyjnych czy biostymulujących oraz działanie przeciwzapalne, bakteriobójczo i spowalniające proces starzenia się skóry zarówno w medycynie jak i kosmetyce.

Złoto zatwierdzone jest jako dodatek do leków również bardzo chętnie wykorzystywane jako nici wprowadzane podskórnie w medycynie estetycznej.

Preparaty Axonite Gold wykazują silny wpływ przeciwtrądzikowy. Wiąże się to ściśle z działaniem bakteriobójczym, bakteriostatycznym, przeciwzapalnym, hamującym czynności nadnerczy i hamującym uwalnianie enzymów lizosomalnych i cytokin w skórze.

Złoto jest wydalane z żółcią, moczem (70%) i potem.

Należy podkreślić, że dopiero współczesne technologie pozwoliły na udowodnienie, że złoto może być cennym surowcem kosmetycznym jak również odkryto technologie, które pozwalają na stworzenie takich form złota, które można dostarczyć do skóry.

Axonnite Gold działa na skórę antybakteryjnie, dzięki czemu zapobiega infekcjom skórnym, ma działanie przeciwzapalne, pobudza syntezę kolagenu i rekonstrukcję tkanki, opóźnia powstawanie zmarszczek i stymuluje skórę. Złoto ma działanie spowalniające wydzielanie melaniny i dlatego kremy zawierające je są rekomendowane dla osób borykających się z przebarwieniami skóry. Kosmetyki ze złotem Axonnite mogą być wykorzystane w pielęgnacji każdego rodzaju cery, bo intensywnie ją nawilżają, usuwają wolne rodniki i pomagają niwelować szkodliwe wpływy promieniowania ultrafioletowego. Dodatkowo należy zaznaczyć, że złoto jest bardzo dobrym nośnikiem dla różnych biologicznie czynnych substancji. Zawarte w kosmetykach Axonnite Gold działa na zasadzie pompy jonowej, dzięki czemu przyspiesza migrację aktywnych składników w głąb skóry, wymianę jonową, wspomaga usuwanie toksyn i inicjuje rekonstrukcję tkanki. Cecha ta powoduje, że kosmetolodzy bardzo chętnie łączą je z różnymi innymi substancjami, co znacząco podnosi efektywność kremów i dlatego w produktach zawierających złoto znajdują się zwykle inne, ważne dla skóry substancje. Coraz częściej mówi się o zastąpieniu związków złota, które wykazują wiele działań ubocznych, naocząstkami złota, które są w pełni bezpieczne i jak do tej pory nie stwierdzono jeszcze żadnych skutków ubocznych stosowania nanocząstki złota (nAu).

Wnioski

Jak widać z powyższych przykładów złoto ma wiele zastosowań specjalistycznych jak leczenie nowotworów czy systemy dostarczania leków, ale również kosmetyce czy medycynie estetycznej.

Ze względu na wydłużony czas życia coraz ważniejsze jest zachowanie młodego wyglądu. Nanotechnologia złota daje szanse nie tylko na wyleczenie wielu chorób, ale również na polepszenie jakości życia począwszy od nastolatków, a na osobach starszych skończywszy.

W badaniach In vivo w podaniu dożylnym nie stwierdzono efektu toksycznego. Badania In vitro wykonywane przez wielu badaczy, przeprowadzone na cząsteczkach wielkości od 0,8nm do 100 nm potwierdzają brak reprotoksyczności i cytotoksyczności.

Z przeprowadzanych badań wynika, że absorpcji ogólnoustrojowej nano złota występuje na bardzo niskim poziomie, dlatego badania ryzyka zdrowotnego używania nano złota związane jest ewentualnie z działaniem w miejscu ekspozycji czyli np. płuc (inhalacja), wątroby (podanie doustne) czy skóry (kontakt dermalny).

Niezależnie od drogi podania czy wielkości cząstek oraz warunków ewentualnej akumulacji, nie zaobserwowano toksyczności czy zmian w zachowaniu, wadze ciała, śmiertelności, morfologii wśród zwierząt poddanych badaniu.

Oprócz mikro i makro elementów istnieje trzecia grupa pierwiastków ważnych dla życia wszystkich organizmów żywych są to ultra elementy. Na dzień dzisiejszy jeszcze nie są znane ich wszystkie funkcje, jakie spełniają w organizmie. Najszerzej poznaną funkcją ultraelementów jest aktywacja procesów biochemicznych, szczególną rolę odgrywają jako aktywatory enzymów. Do ultraelementów zalicza się złoto, srebro, platynę i rad. Na dzień dzisiejszy za najważniejsze uważa się pierwszą trójkę ze szczególnym wskazaniem na złoto i srebro.

1. Andrologia 1984, 16, 587
2. R. Radoła
3. Mahdihassan S. Am. J. Chinese. Med.1985, 13, 93
4. Higby G. J. Gold Bulletin 1982, 15,130
5. Faraday M. X. Phil. Trans. R. Soc. Lond. 1857, 147, 145
6. Cai W., Gao T., Hong H., Sun J. Nanotechnolog, Science and Applications 2008, 1, 17
7. Tsai C. Y., Shiau A. L., Chen S. Y., Chen Y. H., Cheng P. C., Chang M. Y., Chen D. H., Chou C. H., Wang C.
R., Wu C. L. Arthritis Rheum. 2007, 56, 544
8. Pissuwan D., Valenzuela S. M., Miller C. M., Killingsworth M. C., Cortie M. B. Small 2009, 5, 1030
9. Panyala N. R., Pena-Mendez E. M., Havel J. J. Appl. Biomed. 2009, 7, 75
10. Kang B., Mackey M. A., El-Sayed M. A. J. Am. Chem. Soc. 2010, 132, 1517
11. Letfullin R., Jonathan C., George T. F., Zharov V. P. Nanomedicine 2006, 1, 473

Powyższy tekst jest utworem w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 23
lutego 1994 r. Nr 24 poz.83 z późn. zm.) – podlega ochronie prawnej przewidzianej w tejże ustawie. Prawa autorskie do
powyższego tekstu przysługują firmie Nano-Tech Polska, Sp. z o. o. sp.k., ul.Grzybowska 16/22 lok 177, 00-132 Warszawa. W
związku z powyższym żadna z części tego dokuentu nie może być kopiowana lub przekazywana nieupoważnionym osobom
trzecim bez pisemnej zgody właściciela utworu, firmy Nano-Tech Polska, określającej zakres wykorzystania tekstu.